Γιατί το τσάι και οι ναοί του Ζεν πάνε μαζί

Το τσάι φτάνει με έναν μοναχό

Σύμφωνα με τη Wikipedia, η πρώτη τεκμηριωμένη μαρτυρία για το τσάι στην Ιαπωνία χρονολογείται στον 9ο αιώνα, όταν ο μοναχός Eichū το έφερε πίσω από την Κίνα των Tang. Στη συνέχεια το ενδιαφέρον εξασθένησε. Γύρω στα τέλη του 12ου αιώνα ο μοναχός Eisai εισήγαγε τη μορφή σε σκόνη, χτυπημένη με ζεστό νερό σε ένα μπολ, κατά την επιστροφή του από την Κίνα. Του αποδίδεται η ίδρυση της σχολής Rinzai του Ζεν στην Ιαπωνία και η εισαγωγή σπόρων πράσινου τσαγιού το 1191. Το ίδιο άρθρο αναφέρει ότι αυτό το πράσινο τσάι σε σκόνη χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά σε θρησκευτικές τελετουργίες σε βουδιστικά μοναστήρια, και εκεί ξεκινά η ιστορία του τσαγιού στην Ιαπωνία.

Ο Eisai και το Kennin-ji

Ο Eisai ίδρυσε το Kennin-ji στο Κιότο το 1202 και είναι θαμμένος στους χώρους του, σύμφωνα με τη Wikipedia, η οποία το χαρακτηρίζει ιστορικό ναό του Ζεν και ένα από τα Kyoto Gozan, τους πέντε σημαντικότερους ναούς του Ζεν στο Κιότο. Ο Eisai έγραψε επίσης το Kissa Yōjoki, το οποίο η Wikipedia αποδίδει ως Drinking Tea for Health. Έβλεπε το τσάι κυρίως ως φάρμακο, και η Wikipedia καταγράφει ότι πρόσφερε ένα μπολ τσάι στον άρρωστο σόγκουν Sanetomo. Ένα πέτρινο μνημείο στον ναό τιμά το τσάι.

Τσάι κατά της υπνηλίας

Οι πολύωρες περίοδοι διαλογισμού είναι δύσκολο να παραμείνει κανείς ξύπνιος, και το άρθρο για την ιαπωνική τελετή τσαγιού αναφέρει ρητά ότι οι Βουδιστές χρησιμοποιούσαν το τσάι για να αποτρέπουν την υπνηλία κατά τη διάρκειά τους. Αυτή η πρακτική χρήση είναι ο αρχαιότερος δεσμός μεταξύ τσαγιού και ναών, πριν από οποιαδήποτε αισθητική ή φιλοσοφία. Εξηγεί επίσης γιατί το τσάι διαδόθηκε πρώτα μεταξύ ιερέων και της ανώτερης τάξης. Το Japan-guide.com αναφέρει ότι το τσάι έφτασε στην Ιαπωνία τον 8ο αιώνα από την Κίνα και πινόταν ως φαρμακευτικό ποτό κυρίως μεταξύ ιερέων και της ανώτερης τάξης, και ότι μόνο στην περίοδο Muromachi άρχισαν να το υιοθετούν άνθρωποι όλων των τάξεων.

Το Ζεν και η μορφή της τελετής

Το Japan-guide.com αναφέρει ότι μια πιο εκλεπτυσμένη εκδοχή των τεϊοποσιών αναπτύχθηκε γύρω από την περίοδο Muromachi με λιτότητα εμπνευσμένη από το Ζεν και μεγαλύτερη έμφαση στην πνευματικότητα, και ότι η τελετή τσαγιού έχει τις ρίζες της σε εκείνες τις συναθροίσεις. Η Wikipedia αποδίδει στον Murata Jukō, έναν από τους πρώτους που ανέπτυξαν το τσάι ως πνευματική πρακτική, τη μελέτη του Ζεν υπό τον μοναχό Ikkyū. Τα ιδανικά που προέκυψαν από αυτό είναι εκείνα που οι καλεσμένοι ακούν να ονομάζονται ακόμη και σήμερα: wabi, μια μετρημένη και ταπεινή ομορφιά, και οι τέσσερις αρχές αρμονία, σεβασμός, αγνότητα και γαλήνη.

Ο Rikyū και το Daitoku-ji

Η Wikipedia περιγράφει τον Sen no Rikyū (1522–1591) ως τη μορφή που διαμόρφωσε την τελετή τσαγιού περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον, και αναφέρει ότι εκπαιδεύτηκε στο Ζεν στο Daitoku-ji του Κιότο. Το Daitoku-ji, ένας ναός του Ζεν Ρινζάι στα βόρεια της πόλης, περιγράφεται εκεί ως έχον βαθιά σύνδεση με την κουλτούρα της τελετής τσαγιού. Το άρθρο προσθέτει ότι ο κύριος ναός και πολλοί από τους υποναούς του δεν είναι ανοιχτοί στο κοινό. Ο Rikyū προτιμούσε τα bokuseki, την καλλιγραφία των ιερέων του Ζεν, για την εικόνα στον τοίχο της αίθουσας τσαγιού.

Μια αίθουσα τσαγιού δανείζεται από ναούς και ιερά

Δεν προέρχονται όλα στο τσάι από το Ζεν. Η Wikipedia αναφέρει ότι η πρακτική του καθαρισμού των χεριών και του στόματος πριν από την τελετή επηρεάζεται από το σιντοϊστικό τελετουργικό του misogi, και ότι η πύλη μεταξύ του κήπου τσαγιού και του καθημερινού κόσμου αντλεί από την αρχιτεκτονική των ιερών και το torii. Αναφέρει επίσης ότι ο Βουδισμός Ζεν και ο Σιντοϊσμός μαζί επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό την ιαπωνική κουλτούρα του τσαγιού. Το tokonoma, η κόγχη για μια εικόνα και λουλούδια, μπορεί να προέρχεται από δωμάτια μοναστηριών του Ζεν της περιόδου Kamakura, μία από τις δύο θεωρίες που παραθέτει η Wikipedia.

Ο ναός αυτός ανήκει στην Αγνή Χώρα, όχι στον Ζεν

Η ιαπωνική Wikipedia καταγράφει το Jōtoku-ji, τον ναό που αναγράφεται στο εισιτήριο αυτού του ιστότοπου, ως ναό της σχολής Jōdo-shū. Η Jōdo-shū, η σχολή της Αγνής Χώρας, εστιάζει στην αφοσίωση στον Αμίντα Βούδα και στην επίκληση του ονόματός του, σύμφωνα με το αγγλικό λήμμα, και αποτελεί διαφορετική σχολή από τον Ζεν. Επομένως, η ιστορία για τον Ζεν που προηγήθηκε αφορά την ιστορία του τσαγιού, όχι μια δήλωση για αυτή την αίθουσα. Αυτό που σας προσφέρει το περιβάλλον του ναού είναι μια τελετή τσαγιού σε βουδιστικό χώρο με πύλη, περιβάλλοντα χώρο και κρήνη καθαρμού, αντί για μια αίθουσα εκδηλώσεων ξενοδοχείου.

Διαβάστε στη συνέχεια: Jōtoku-ji: το σκηνικό για το τσάι

Σε ποιους δεν απευθύνεται

Αν θέλετε να καθίσετε σε διαλογισμό, να ακούσετε μια ομιλία για τον Ζεν ή να επισκεφθείτε ένα μοναστήρι Ζεν, αυτή η τελετή δεν είναι αυτό. Πρόκειται για ένα ομαδικό εργαστήριο 70 λεπτών στη Μεγάλη Αίθουσα Τσαγιού ενός ναού της Αγνής Χώρας. Αν η ιστορία του Ζεν είναι αυτό που σας έλκει, το Kennin-ji και το Daitoku-ji είναι τα μέρη για να διαβάσετε σχετικά, αν και η Wikipedia σημειώνει ότι μεγάλο μέρος του Daitoku-ji είναι κλειστό για το κοινό. Για την ίδια την τελετή, ο οδηγός εθιμοτυπίας της τελετής τσαγιού σε αυτόν τον ιστότοπο καλύπτει τι να κάνετε με το μπολ.

Διαβάστε στη συνέχεια: Εθιμοτυπία τελετής τσαγιού, πρώτη φορά